Zasady zdrowej kuchni: jak przechowywać żywność, by uniknąć bakterii i wirusów?

Gdzie czyhają bakterie w domowej kuchni?

Najwięcej drobnoustrojów znajduje się na powierzchniach, które mają częsty kontakt z jedzeniem. Wśród nich są deski do krojenia, gąbki, ścierki i zlew. To miejsca, które długo pozostają wilgotne, a ciepła woda i resztki jedzenia tworzą warunki idealne do namnażania się bakterii.

Miejsca, w których gromadzi się najwięcej drobnoustrojów, często wydają się czyste na pierwszy rzut oka, np. gąbka do zmywania naczyń, która może zawierać więcej bakterii niż toaleta. Podobnie jest z deskami drewnianymi do krojenia, w których w drobnych nacięciach gromadzą wilgoć i resztki po krojeniu mięsa czy warzyw.

W kuchni ważne jest przestrzeganie dwóch podstawowych zasad:

1. myj ręce przed każdym przygotowaniem posiłku;
2. czyść powierzchnie, na których leży żywność.

Wystarczy ciepła woda, płyn i regularna wymiana gąbek lub ścierek, aby zmniejszyć ilość bakterii w kuchni.

Temperatura - największy sprzymierzeniec albo wróg

Temperatura przechowywania ma ogromny wpływ na to, jak szybko rozwijają się drobnoustroje. Najprostsza zasada brzmi: nie trzymamy jedzenia długo w cieple. Większość bakterii mnoży się bardzo szybko w temperaturze pokojowej. Dlatego gotowane potrawy nie powinny czekać kilka godzin na blacie, ale jak najszybciej należy je zjeść lub wstawić do lodówki.

Lodówka spowalnia rozwój mikroorganizmów, ale nie zatrzymuje ich całkowicie. Ważne jest utrzymanie stałej, niskiej temperatury. Zamrażarka działa skuteczniej - zatrzymuje aktywność bakterii, ale za to po rozmrożeniu potrawa staje się jeszcze bardziej podatna na rozwój drobnoustrojów.

Ugotowane potrawy trzeba jak najszybciej schłodzić. Porcja ryżu lub makaronu pozostawione na noc w cieple to idealne warunki dla bakterii do intensywnego wzrostu. Najlepiej przełożyć danie do płaskiego pojemnika i umieścić je w lodówce, gdy tylko lekko przestygnie.

Pojemniki, daty i szczelność

Bezpieczne przechowywanie jedzenia zaczyna się od odpowiedniego pojemnika, zwłaszcza w przypadku mięsa, nabiału i dań, które szybko się psują. Szczelne, czyste pudełka ograniczają kontakt potraw z powietrzem i inną żywnością. Duże porcje jedzenia warto podzielić na mniejsze. Dzięki temu potrawy szybciej się schłodzą. Zapisanie daty na opakowaniu pomaga zadbać o bezpieczeństwo żywności. Wystarczy krótka notatka lub naklejka z datą przygotowania potrawy, aby wiedzieć, czy danie wciąż jest świeże.

Co robić, gdy mimo czystości pojawią się objawy zatrucia?

Nawet przy zachowaniu higieny może zdarzyć się sytuacja, w której dojdzie do skażenia żywności i jej spożycia. Najczęstsze dolegliwości to biegunka, ból brzucha, nudności i ogólne osłabienie. Objawy zwykle pojawiają się kilka godzin po posiłku.

W przypadku biegunki, wymiotów i podwyższonej temperatury najważniejsze jest nawadnianie. Zwiększona ilość płynów zmniejsza ryzyko odwodnienia. W niwelowaniu objawów zatrucia pomaga także dieta oparta na lekkostrawnych produktach bogatych w pektyny, np. bananach, ryżu, sucharkach i gotowanych warzywach. Tłuste potrawy i słodzone napoje mogą pogorszyć stan jelit.

Dodatkowo warto sięgnąć po środki na biegunkę, które działają miejscowo w przewodzie pokarmowym i pomagają wiązać toksyny. Przykładem jest diosmektyt, składnik Smecty, który absorbuje szkodliwe substancje i cząsteczki w jelitach, wspomagając ich usuwanie. Przy stosowaniu leków zawsze należy przestrzegać informacji z ulotki lub zapytać farmaceutę o odpowiednie dawkowanie. Więcej na temat stosowania diosmektytu znajdziesz na stronie: Smecta jak podawać.

Jeśli objawy zatrucia nasilają się, pojawia się gorączka, krew w stolcu, odwodnienie lub silne bóle brzucha, skontaktuj się z lekarzem.

*To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

SMECTA, Diosmectite, 1 saszetka zawiera 3 g diosmektytuw postaci glinokrzemianu. Substancje pomocnicze o znanym działaniu: glukoza, sacharoza. 1 saszetka zawiera 0,679 g glukozy i 0,27 g sacharozy. Postać farmaceutyczna: proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Wskazania do stosowania: leczenie ostrej biegunki u dzieci w wieku powyżej 2 lat w połączeniu ze stosowaniem doustnego płynu nawadniającego oraz ostrej biegunki u dorosłych, leczenie objawowe przewlekłej biegunki czynnościowej u dorosłych. Przeciwwskazania:Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą (glukoza jednowodna, sacharynian sodu, aromat pomarańczowy, aromat waniliowy). Podmiot odpowiedzialny: MAYOLY PHARMA FRANCE, 3 Place Renault, 92500 Rueil-Malmaison, Francja, Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydanego przez MZ: R/0538 Data ostatniej aktualizacji: maj 2025 r.

Artykuł nie zastępuje konsultacji lekarskiej, jeśli występują u Ciebie objawy, konieczna jest konsultacja z lekarzem, aby ustalić przyczynę i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Artykuł zweryfikowany merytorycznie przez: lek. Michała Dąbrowskiego