Rehabilitacja barku - ile trwa i od czego zależy?

Dlaczego rehabilitacja barku jest tak ważna?

Bark łączy kończynę górną z tułowiem i jest najbardziej ruchomym stawem w organizmie człowieka. Jego najważniejsze struktury kostne to kość ramienna, łopatka, obojczyk i mostek, które są otoczone przez liczne więzadła, mięśnie, ścięgna i kaletki. To one wpływają na mobilność tego stawu, umożliwiają płynne wykonywanie ruchów i zapewniają stabilizację barku [1].

Kiedy chociaż jedna z tych struktur zawodzi, bo doszło do jej przeciążenia, urazu itp. w trakcie codziennych czynności lub aktywności fizycznej, lub rozwinął się stan zapalny, lub choroba zwyrodnieniowa, wówczas pojawia się ból barku [1]. W takich przypadkach jedną z metod leczenia jest indywidualnie dobrana rehabilitacja, która pozwala:

• zredukować ból barku;
• zwiększyć siłę mięśni otaczające staw ramienny;
• poprawić zakres ruchomości w stawie;
• podnieść poziom koordynacji ruchowej i przywrócić prawidłowe wzorce ruchu [2].

Dlaczego rehabilitacja powinna zostać dobrana przez lekarza?

Zanim zostanie wdrożone postępowanie fizjoterapeutyczne, należy udać się do lekarza, który:

• przeprowadzi badanie podmiotowe - szczegółowy wywiad dotyczący objawów, ich nasilenia i lokalizacji oraz okoliczności, w których się pojawiły;
• zrobi badanie przedmiotowe - m.in. obejrzy bolącą okolicę, przeprowadzi czynne i bierne testy funkcjonalne oceniające ruchomość stawu barkowego;
• zleci wykonanie badań dodatkowych - mogą to być np. badanie rentgenowskie, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, ultrasonografia [2].

Czynności te mają na celu ustalenie, jaka struktura kompleksu barkowego została uszkodzona oraz określenie, z jakim schorzeniem zmaga się pacjent. Wówczas lekarz może dobrać rehabilitację indywidualnie do potrzeb chorego [2].

Od czego zależy dobór rehabilitacji barku?

Metoda rehabilitacji powinna być uzależniona od rodzaju schorzenia oraz celu leczenia [2]. Oto kilka przykładów zalecanych postępowań wśród najczęściej diagnozowanych chorób barku.

• Zespół ciasnoty barkowej

Duże znaczenie w powrocie do zdrowia mają ćwiczenia fizyczne wykonywane pod okiem rehabilitanta. Zwłaszcza te mobilizujące staw, sprzyjające odbudowie prawidłowego ustawienia obręczy barkowej oraz bezbolesnego wykonywania ruchów ręką [3].

• Reumatoidalne zapalenie stawów

Wskazane są ćwiczenia m.in. rozluźniające, rozciągające, czynno-bierne, w odciążeniu, które pomagają uzyskać pożądany zakres ruchów. Rekomendowane są też zabiegi przeciwbólowe np. krioterapia (leczenie zimnem), elektrolecznictwo (TENS), a w okresach remisji np. masaż tkanek głębokich mięśni [2].

• Uszkodzenie stożka rotatorów

Stosuje się ćwiczenia bierne we wszystkich płaszczyznach, by szybciej odzyskać prawidłowe funkcjonowanie barku sprzed urazu oraz chronić inne struktury obręczy barkowej. W zmniejszaniu dolegliwości bólowych zalecane są zimne okłady, zabiegi krioterapii i ultradźwięki [3].

• Zamrożony bark

Zalecana jest dynamiczna fizjoterapia, której celem jest zwiększenie mobilności barku. Korzystnie działają ćwiczenia izometryczne, fizykoterapia z wykorzystaniem fal ultradźwiękowych i elektrostymulacją oraz masaż i terapia manualna [4].

Ile trwa rehabilitacja barku?

Proces rehabilitacji barku może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy. Wiele zależy od rodzaju schorzenia, od dobrze dobranej, indywidualnej strategii postępowania fizjoterapeutycznego, korzystania z pomocy specjalistów oraz osobistego zaangażowania pacjenta [2, 3].

Na drodze odzyskiwania sprawności, walki z bólem i poprawie stanu funkcjonalnego barku trzeba uzbroić się w cierpliwość. Jeśli jednak zalecona rehabilitacja pomimo upływu czasu nie przynosi oczekiwanej poprawy, należy skonsultować się z lekarzem.

Bibliografia:

1. Guła Z., Korkosz M., Ból barku: przyczyny, objawy i leczenie, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2022, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/objawy/88166,bol-barku (dostęp: 14.01.2026).

2. Kuryliszyn-Moskal A. i in., Rola fizjoterapii w leczeniu zespołu bolesnego barku w chorobach reumatycznych - aktualny stan wiedzy, Post N Med 2019; XXXII(1): 31-40.

3. Pop T., Rehabilitacja w zespole bolesnego barku, Medical Tribune, 2015:02, witryna internetowa: https://podyplomie.pl/medical-tribune/17931,rehabilitacja-w-zespole-bolesnego-barku (dostęp: 14.01.2026).

4. Radlak K., Bark zamrożony - fizjoterapia, Portal Fizjoterapeuty, 2019, witryna internetowa: https://fizjoterapeuty.pl/fizjoterapia/bark-zamrozony-fizjoterapia.html (dostęp: 14.01.2026).

Artykuł na zlecenie marki Diky.