Choroba Hashimoto - czym jest i kiedy udać się do lekarza?

Hashimoto - co to jest i jak się objawia?

Choroba Hashimoto, znana także jako przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy, to schorzenie autoimmunologiczne, w którym układ odpornościowy atakuje własne komórki tarczycy. W efekcie gruczoł ten stopniowo ulega degradacji i traci zdolność do produkcji hormonów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu (stan ten określamy mianem niedoczynności tarczycy).

Hashimoto rozwija się powoli, a jego objawy często są mylone z innymi problemami zdrowotnymi lub przypisywane stresowi i zmęczeniu. Do najczęstszych dolegliwości występujących w przebiegu omawianej choroby zalicza się:

• przewlekłe zmęczenie i senność, uczucie zimna, zmniejszoną tolerancję na wysiłek fizyczny, szybszą męczliwość;
• przybieranie na wadze mimo braku zmian w diecie, a także pojawienie się obrzęków - zwłaszcza w okolicy twarzy i szyi;
• pogorszenie stanu skóry, włosów oraz paznokci - w tym nadmierne rogowacenie naskórka oraz bladość powłok skórnych;
• wahania nastroju, stany depresyjne, problemy ze snem, rozwój zaburzeń lękowych;
• problemy z koncentracją i pamięcią (często mówi się o tak zwanej "mgle mózgowej"), uczucie rozdrażnienia;
• nieregularne miesiączki (zwłaszcza skrócenie cyklu miesiączkowego), obfite miesiączki, zaburzenia płodności.

Warto pamiętać, że objawy mogą się nasilać z czasem, dlatego nie należy ich ignorować, szczególnie jeśli występują w połączeniu.

Hashimoto - diagnostyka i leczenie

Rozpoznanie choroby Hashimoto zaczyna się od wizyty u lekarza rodzinnego lub endokrynologa. Specjalista zleca najczęściej badania krwi, które obejmują oznaczenie poziomu TSH (hormonu tyreotropowego), FT3 (wolnej trójjodotyroniny), FT4 (tyroksyny) oraz obecności przeciwciał przeciwtarczycowych - w tym anty-TPO i anty-TG. Podwyższony poziom przeciwciał sugeruje niepożądaną reakcję autoimmunologiczną, co może świadczyć o rozwoju omawianej choroby. Dodatkowo, w niektórych przypadkach, lekarz zleca wykonanie USG tarczycy, aby ocenić jej strukturę i wykluczyć obecność ewentualnych zmian nowotworowych czy guzków.

Leczenie Hashimoto (a właściwie stanu niedoczynności tarczycy) polega głównie na wyrównaniu poziomu hormonów tarczycy poprzez przyjmowanie lewotyroksyny - syntetycznego odpowiednika hormonu T4. Dawkę ustala lekarz na podstawie wyników badań i indywidualnych potrzeb pacjenta. Leczenie jest zazwyczaj dożywotnie, jednak regularna kontrola poziomu hormonów pozwala na jego skuteczne prowadzenie i uniknięcie powikłań.

Oprócz terapii hormonalnej istotna jest również zmiana stylu życia. Warto zadbać o zbilansowaną dietę, odpowiednią ilość snu i umiarkowaną aktywność fizyczną. Niektóre osoby z Hashimoto reagują lepiej na dietę bezglutenową czy eliminację niektórych produktów, jednak każda zmiana w diecie powinna być skonsultowana z lekarzem lub dietetykiem.

Źródła:

1. Dr n. med. P. Miśkiewicz, dr hab. n. med. T. Bednarczuk, aktualizacja: lek. M. Wiercińska, Choroba Hashimoto - co to, objawy, badania, leczenie [w:] Medycyna Praktyczna, 19.12.2023
2. A.Lewiński, E. Płaczkiewicz-Jankowska, Przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto) i mieszana autoimmunologiczna choroba tarczycy [w:] Interna - Mały Podręcznik Medycyny Praktycznej online, weryfikacja hasła: 15.07.2024
3. Prof. dr hab. n. med. J. Myśliwiec, Choroba Hashimoto [w:] Medycyna po Dyplomie 02/2018
4. Dr n. med. A. Hans-Wytrychowska, Może to Hashimoto? Diagnostyka, różnicowanie i leczenie [w:] Medycyna po Dyplomie 07/2021
5. J. Luty, E. Bryl, Choroba Hashimoto - aspekt genetyczny i środowiskowy [w:] Forum Medycyny Rodzinnej 2017, tom 17, nr 1
6. O. Bałachwiej, M. Warchoł, Dieta jako wsparcie farmakoterapii w chorobie Hashimoto [w:] Forum Zaburzeń Metabolicznych 2021, tom 12, nr 3