[ZDJĘCIA] Blisko 300 osób odkrywało historię ceglanych domów i niezwykłej cegielni w Łące

Był teatr, zwiedzanie cegielni, wystawa fotografii, warsztaty dla dzieci i zapach świeżo pieczonego kołocza - wszystko w miejscu, które samo opowiada historię.

Już przed rozpoczęciem spektaklu było wiadomo, że będzie to jedno z najpopularniejszych wydarzeń projektu. Do Łąki przyjechało blisko 300 osób z całego powiatu, zainteresowanych historią ceglanych domów i cegielni, która przez lata należała do ostatnich na Śląsku zakładów wypalających cegłę tradycyjną metodą.

Miejsce, które od blisko 100 lat tworzy historię

Historia Cegielni w Łące rozpoczęła się w 1933 roku. W 2010 roku na jej terenie odkryto fragment starego pieca polowego, w którym pradziadek obecnych właścicielek wypalił pierwsze cegły na budowę własnego gospodarstwa. Ich jakość sprawiła, że mieszkańcy okolicy zaczęli zamawiać taki sam materiał. Sprowadzając z Wrocławia maszyny parowe, stworzył nowoczesny zakład, który przed wojną produkował około miliona cegieł rocznie.

Po II wojnie światowej cegielnię znacjonalizowano, a rodzina przez lata walczyła o jej odzyskanie. W 1973 roku wydzierżawiła zniszczony zakład, a w 1986 roku odkupiła go od Skarbu Państwa.

Cegielnia była jednym z ostatnich na Śląsku miejsc, gdzie cegłę wytwarzano z naturalnej gliny, suszonej wiatrem i wypalanej w zabytkowym piecu Hoffmanna. W ubiegłym roku zakończono produkcję i wydobycie gliny. Dziś pozostaje świadectwem lokalnej historii, rodzinnej przedsiębiorczości i przemysłowego dziedzictwa.

- Projekt "Przesiądź się na kulturę" pokazuje, że najciekawsze wydarzenia mogą odbywać się poza tradycyjnymi salami widowiskowymi. Szukamy miejsc z duszą i historią, które same opowiadają swoją opowieść. Cegielnia w Łące idealnie wpisała się w ideę naszego projektu. Cieszy nas, że tak wielu mieszkańców chciało nie tylko obejrzeć spektakl, ale również poznać historię tego wyjątkowego miejsca. To najlepszy dowód na to, że warto odkrywać i pokazywać nasze lokalne dziedzictwo w nowy sposób - mówi starosta pszczyński Grzegorz Wanot.

Pomysł, by monodram "Domy bezdomne" wystawić właśnie w Cegielni w Łące, zrodził się podczas rozmów Kingi Pławeckiej-Bratek, naczelniczki Wydziału Promocji Powiatu i Jakuba Pieczki. Zainspirowany reportażem Doroty Brauntsch napisał scenariusz spektaklu i podjął się jego reżyserii. Industrialna przestrzeń cegielni okazała się idealnym tłem dla opowieści o pamięci, przemijaniu i znikającym świecie ceglanych domów.

Spektakl o domu, który dla każdego znaczy coś innego

Monodram w wykonaniu Barbary Sojki-Suchońskiej poruszał temat pamięci, domu, tożsamości i przemijania. Książka Doroty Brauntsch jest reporterską opowieścią o starych ceglanych domach historycznej ziemi pszczyńskiej i Górnego Śląska. Autorka opisuje świat, który stopniowo znika z krajobrazu - dawne ceglane zagrody, lokalne rzemiosło i ludzi związanych z tymi miejscami. Pokazuje, jak wraz z wyburzaniem starych domów odchodzi część historii i tożsamości regionu.

- "Domy bezdomne" dla każdego są o czymś innym. Dla jednych to książka o znikaniu pewnego świata, świata wiejskiego, który jeszcze pamiętamy z dzieciństwa. Dla innych to opowieść o domu, o tym, czym naprawdę jest domostwo i jak je tworzymy. Rozmawiając z czytelnikami odkryłam, że każdy odnajduje w niej własną historię i własne emocje. Myślę, że każdy może znaleźć w tej książce coś swojego - mówi Dorota Brauntsch.

Nie tylko spektakl

Po spektaklu uczestnicy zwiedzili cegielnię. Po zakładzie oprowadzały właścicielki Maria Langer i Elżbieta Maślorz wraz z pracownikami, opowiadając o historii rodzinnego przedsiębiorstwa i tradycyjnych metodach produkcji cegły.

Na najmłodszych czekały warsztaty malowania płytek ceglanych, a dużym zainteresowaniem cieszyła się wystawa fotografii Doroty Brauntsch prezentująca ceglane domy historycznej ziemi pszczyńskiej. Całości dopełnił zapach świeżo pieczonego kołocza przygotowanego przez Koło Gospodyń Wiejskich w Łące.

Spektakl odbył się w ramach projektu "Przesiądź się na kulturę", realizowanego przez Powiat Pszczyński oraz obchodów 80-lecia Miejsko-Powiatowej Biblioteki Publicznej w Pszczynie. Organizatorami były: Powiat Pszczyński i Stowarzyszenie "take tam..." im. Artystów Międzywojnia, we współpracy z Miejsko-Powiatową Biblioteką Publiczną w Pszczynie, Zakładem Ceramiki Budowlanej Cegielnia "Łąka" oraz Kołem Gospodyń Wiejskich w Łące.

Tegoroczną edycję projektu zakończy 6 września musical "Niedziela w parku", który zostanie wystawiony w ogrodzie Starostwa Powiatowego w Pszczynie.

Kulturalny rozkład jazdy

• 6 września, godz. 16:00 - musical "Niedziela w parku" - ogród Starostwa Powiatowego w Pszczynie

Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny.