Wiadomości

  • 7 czerwca 2026
  • 11 czerwca 2026
  • wyświetleń: 4511

[Pszczyńskie kamienice] Szeferwilla w pszczyńskiej dzielnicy willowej

Na skrzyżowaniu ulic Kościuszki i Sokoła w Pszczynie stoi Szeferwilla - okazała kamienica, która od ponad wieku zwraca uwagę mieszkańców. Budynek powstał pod koniec XIX wieku z inicjatywy Paula Szefera, dworcowego restauratora.



Kamienicę wzniesiono z piaskowca i czerwonej cegły. W 1897 roku stanął na parceli kupionej od księcia Jana Henryka XI Hochberga za 1400 marek. W środku znajdowały się przestronne mieszkania, zaplecza gospodarcze oraz nowoczesne jak na tamte czasy rozwiązania techniczne ułatwiające codzienne życie.

Willa była wolno stojącym, dwukondygnacyjnym budynkiem z dwoma żelaznymi balkonami i ozdobnym ogrodem. Od strony obecnej ulicy Kościuszki na parter prowadziły schody wykonane z piaskowca. Po obu stronach korytarza znajdowały się wysokie na 3,70 m mieszkania. Przykładowo lokal po lewej stronie składał się z czterech pokoi, spiżarni oraz łazienki z oknem wychodzącym na korytarz. Z najmniejszego pokoju można było przejść do kuchni znajdującej się w piwnicy, do której prowadziły żelazne, kręcone schody. Między tymi pomieszczeniami działała także niewielka winda towarowa służąca do transportu posiłków i innych przedmiotów. Podłogi w piwnicznej kuchni oraz pralni były wyłożone cegłą. Do właściwej piwnicy, przykrytej sklepieniami krzyżowymi, prowadziły osobne kamienne schody. Piwnice miały bielone ściany, a ich drewniane drzwi wykonano z prostych desek. Rozmieszczenie pomieszczeń w piwnicy odpowiadało układowi parteru.

Mieszkania na pierwszym piętrze posiadały wejścia przez drzwi ze świetlikami. Kuchnie znajdowały się już na tym samym poziomie co pozostałe pomieszczenia. W skład mieszkań wchodziły również pokoje dla służby, spiżarnie, salon oraz pokój z balkonem. W lokalu po prawej stronie jedno z pomieszczeń, mające bezpośrednie wyjście na klatkę schodową, pełniło funkcję biura i kasy.

Willa Schaefera
Szeferwilla · fot. pless.pl


Korytarze w całym budynku wyłożono ceramicznymi płytkami, a ściany i sufity starannie udekorowano farbą. W pokojach znajdowały się drewniane podłogi, natomiast sufity wykonano z wykorzystaniem trzciny. Ogrzewanie zapewniały trzy rodzaje pieców: białe piece kaflowe ozdobione galeryjką i medalionem, pięciokątne piece z kolorowych staroniemieckich kafli oraz kuchenne piece z białych kafli z niebieskim zdobieniem, wyposażone w piekarnik i zbiornik do podgrzewania wody.

W latach 1897-1898 właściciel, Schaefer, rozbudował willę o dwa nowe skrzydła - od strony wschodniej i zachodniej. W każdej części powstały pięciopokojowe mieszkania, po jednym na każdej kondygnacji. Zgodnie z planami obejmowały one salon, jadalnię, pokój dzienny, sypialnię, kuchnię, pokój dla służącej, łazienkę oraz toaletę.

Podobnie jak inne wille w tej części miasta, budynek był otoczony ogrodzeniem. Początkowo stanowił je kuty płot, który z czasem został uzupełniony gęstą roślinnością.

Na przełomie XIX i XX wieku Szefer wyprowadził się do Szczecina i sprzedał budynek. W kolejnych latach kamienica zmieniała właścicieli. W 1922 roku kupił ją Franciszek Tanewski, kupiec z Białej Krakowskiej, właściciel ekskluzywnej drogerii i dostawca chemikaliów dla przemysłu włókienniczego. Był polskim patriotą i ostatnim przedwojennym właścicielem willi. Dziś budynek pełni funkcję wielorodzinnego domu mieszkalnego.

Artykuł został napisany na podstawie książki "Z dziejów pszczyńskich kamienic i ich mieszkańców. 1748 - 1939" pod red. Joanny Strońskiej-Przybyły, Joanny Szczepańczyk i Małgorzaty Tomczykiewicz.

ar / pless.pl

Komentarze

Zgodnie z Rozporządzeniem Ogólnym o Ochronie Danych Osobowych (RODO) na portalu pless.pl zaktualizowana została Polityka Prywatności. Zachęcamy do zapoznania się z dokumentem.