Postępowanie karne - jak się skutecznie bronić?

Popełniłeś przestępstwo lub wykroczenie?

Zastanawiasz się co dalej i jak się skutecznie bronić?

Chcesz dowiedzieć się, jakie masz uprawnienia i w jaki sposób możesz dążyć do wydania wyroku uniewinniającego?

Adwokat z Rzeszowa Artur Ślemp w poniższym artykule odpowie na nurtujące Cię pytania a na inne np. z zakresu prawa spadkowego znajdziesz odpowiedź na naszym blogu firmowym.

Życie pełne jest zawirowań i nieszczęśliwych zbiegów okoliczności. Może dojść do sytuacji, kiedy będziemy musieli na rozprawie pojawić się w charakterze osoby oskarżonej. Istotne w takim wypadku jest przyjęcie właściwej strategii procesowej oraz opracowanie linii obrony. Sam fakt skierowania przeciwko nam aktu oskarżenia, w żadnym stopniu nie przesądza jeszcze o winie i skazaniu.

Prawa oskarżonego

Przede wszystkim należy pamiętać, że możemy odmówić składania jakichkolwiek wyjaśnień w sprawie, a Sąd nie może z tego tytułu wyciągać wobec nas żadnych negatywnych konsekwencji procesowych. Co ważne, w zależności od zebranego w sprawie materiału dowodowego przyjęcie takiej właśnie postawy może być najkorzystniejszą opcją, gdyż nie musimy odpowiadać na pytania, które mogą świadczyć na naszą niekorzyść. Zbliżonym prawem jest możliwość odmowy udzielenia odpowiedzi na konkretne pytania - czyli oskarżony wyraża chęć złożenia wyjaśnień w sprawie, ale niekoniecznie chce odpowiadać na każde zadane pytanie. W toku postępowania sądowego oskarżony może również oświadczyć, że będzie odpowiadał tylko na pytania np. swojego obrońcy. Jednym z podstawowych uprawnień oskarżonego jest brak konieczności dostarczania dowodów, które z punktu widzenia procesowego mogą zaszkodzić. Po drugie należy pamiętać, że to na oskarżycielu - prokuratorze, ciąży obowiązek wykazania naszej winy i dostarczenie dowodów umożliwiających skazanie. W konsekwencji to nie my jesteśmy zobowiązani do wykazywania swojej niewinności, ale to oskarżyciel ma dostarczyć dowody, które w sposób jednoznaczny dają podstawy do skazania. Naczelną zasadą procesową jest domniemanie niewinności oskarżonego, wobec czego, jeśli materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie przesądza o winie, Sąd zobowiązany jest do wydania wyroku uniewinniającego.

Uprawnienia i zasady procesowe

Należy mieć również na względzie zasadę procesową, zgodnie z którą wszelkie niedające się usunąć wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego. Zasada ta nie zobowiązuje oczywiście Sądu do przyjęcia wersji wydarzeń najkorzystniejszej dla oskarżonego, ale zakazuje czynienia domniemań w sytuacji, gdy stan dowodów nie pozwala na jednoznaczne ustalenie faktów.

Prócz powyższego, osoba oskarżona posiada również możliwość inicjatywy dowodowej. Oznacza to, że może formułować wnioski dowodowe i próbować w ten sposób wykazać swoją niewinność. Sąd co prawda ma obowiązek pozyskiwania dowodów z urzędu, jednakże zawsze warto wziąć sprawy w swoje ręce i nie czekać biernie na wydanie wyroku. Inną powiązaną z dowodami inicjatywą, jest prawo wglądu do akt sprawy i wykonania fotokopii. Oskarżony na każdym etapie sprawy może przeglądać dokumentację zgromadzoną w aktach, tak żeby mieć pełną wiedzę o zgromadzonym materiale dowodowym i móc swobodnie go analizować.

Prawo do obrony

Finalnie należy zaznaczyć, że podstawowym uprawnieniem oskarżonego jest możliwość ustanowienia obrońcy w sprawie. Obrońca reprezentuje interesy oskarżonego, składa wnioski dowodowe, zadaje pytania świadkom przesłuchiwanym w sprawie oraz przede wszystkim pomaga opracować najlepszą strategię obrony. Oczywiście udział obrońcy nie gwarantuje, że oskarżony zostanie uniewinniony, ale jeśli do tego nie dojdzie, to pozwala na zminimalizowanie skutków orzeczonej kary, czyli de facto uzyskanie łagodnego wymiaru kary.

Obrona szansą oskarżonego

Z udziałem obrońcy czy też nie, postępowaniu karnym nie można być bezczynnym, tak jak wyżej wspomniano, należy wykazywać właściwą inicjatywę dowodową oraz dbać o realizację przyjętej linii obrony. Wyrok karny powoduje daleko idące skutki, m.in. nie uzyskamy w takiej sytuacji zaświadczenia o niekaralności, które jest często wymagane przez pracodawców, a także możemy utracić dotychczasowe zatrudnienie. Oczywiście najdalej idącą konsekwencją może być pozbawienie wolności, czyli pobyt w zakładzie karnym. Jak widać, gra jest zawsze o dużą stawkę, więc należy sobie dopomóc i za wszelką cenę walczyć o zachowanie statusu osoby niekaranej.