Kogo dotyczą badania psychotechniczne w medycynie pracy?

Czym są badania psychotechniczne i jaki mają cel?

Badania psychotechniczne wykonuje się w ramach medycyny pracy na niektóre stanowiska. Skupiają się na ocenie takich obszarów jak: koncentracja, refleks, odporność na stres, podzielność uwagi czy szybkość podejmowania decyzji. Psycholog sprawdza też, jak dana osoba radzi sobie w sytuacjach wymagających czujności i odpowiedzialności.

Warto jasno podkreślić, że nie są to testy na inteligencję ani próba przyłapania pracownika na słabościach. Badania te nie oceniają wiedzy ani kompetencji zawodowych. Ich zadaniem jest sprawdzenie predyspozycji psychicznych w kontekście konkretnych obowiązków. Inne wymagania stawia się osobie pracującej przy maszynach, a inne kierowcy czy operatorowi sprzętu.

Dzięki badaniom psychotechnicznym można ograniczyć ryzyko wypadków i błędów wynikających z przeciążenia psychicznego, zmęczenia lub obniżonej koncentracji. To narzędzie prewencyjne, które wspiera bezpieczne wykonywanie pracy.

Zawody i stanowiska objęte badaniami psychotechnicznymi

Badania psychotechniczne są obowiązkowe w przypadku zawodów, w których od sprawności psychicznej zależy bezpieczeństwo ludzi, mienia lub ciągłość procesów pracy. Najczęściej dotyczą:

• zawodowych kierowców,
• operatorów maszyn,
• pracowników transportu,
• osób obsługujących urządzenia techniczne.

Często wymaga się ich także od pracowników ochrony, osób pracujących na wysokości, przy liniach produkcyjnych czy w warunkach podwyższonego ryzyka. Wspólnym mianownikiem tych stanowisk jest odpowiedzialność oraz konieczność utrzymania stałej koncentracji przez dłuższy czas.

Zakres badań zawsze zależy od charakteru pracy. Psycholog dobiera metody i testy do realnych zagrożeń występujących na danym stanowisku. Dzięki temu ocena ma sens praktyczny i odnosi się do rzeczywistych obowiązków, a nie do ogólnych cech osobowości.

Kiedy i dlaczego pracodawca kieruje na badania psychologiczne?

Pracodawca kieruje na badania psychotechniczne wtedy, gdy wymagają tego przepisy lub gdy charakter pracy wiąże się z wysokim ryzykiem. Skierowanie może dotyczyć badań wstępnych, okresowych albo kontrolnych, np. po dłuższej nieobecności spowodowanej chorobą.

Rola pracodawcy polega na prawidłowym określeniu stanowiska i zagrożeń oraz na skierowaniu pracownika do odpowiedniej jednostki medycyny pracy. To ważny element obowiązku dbania o bezpieczeństwo w miejscu pracy.

Badania psychotechniczne chronią obie strony. Pracownik zyskuje potwierdzenie, że jego predyspozycje są zgodne z wymaganiami stanowiska. Pracodawca ogranicza ryzyko wypadków, błędów i konsekwencji prawnych.

Źródła:

• https://medpr.imp.lodz.pl/Badania-psychologiczne-w-sluzbie-medycyny-pracy-regulacje-prawne-czesc-I%2C91195%2C0%2C1.html
• http://cybra.lodz.pl/Content/8577/Medycyna_Pracy_2005_T_56_nr_2_(147-153).pdf