Wiadomości
- 12 lutego 2026
- 13 lutego 2026
- wyświetleń: 2579
[Historyczne ciekawostki] Takie pączki podawano na książęcym stole!
Z okazji dzisiejszego święta wszystkich łasuchów - tłustego czwartku, przyjrzymy się pączkom z książęcego stołu, które były przyrządzane z ciasta parzonego i podawane z sosem szodon - to niemieckie Spritzkrapfen mit Weinschaum.
Artykuł publikujemy w ramach współpracy z Muzeum Zamkowym w Pszczynie.
Karty oraz książki menu znajdujące się w zbiorach muzeum pochodzą z lat 30. XX wieku. To z nich dowiadujemy się jakie potrawy książęca kuchnia planowała podawać na stół. Notatki w książkach poczynione przez ówczesną kucharkę, Marię Lorek, pokazują nam nie tylko menu rozplanowane na kolejne dni tygodnia, ale także nazwiska gości, którzy w danym dniu mieli pojawić się w pszczyńskim zamku.
Autorka opracowania dotyczącego pączków Spritzkrapfen mit Weinschaum, Malina Czosnowska, pisze: "Aby jeszcze bardziej przybliżyć Państwu smak tamtych czasów dzisiejszy przepis na pączki i sos szodon wykonałam na podstawie książek kucharskich z końca XIX i początku XX w. Przepis na Spritzkrapfen pochodzi z niemieckiej publikacji Josephine Bonné Tausend und Ein Rezept von selbst-erprobtem und gelobtem der Oesterreichisch-ungarischen kueche z 1915 roku. A przepis na sos zaczerpnęłam z kucharskiego kompendium, prawdziwej "biblii dla gospodyń" z przełomu XIX i XX wieku czyli 365 obiadów za 5 zł Lucyny Ćwierczakiewiczowej z 1871 r.".
Tłumaczenie przepisu na Spritzkrapfen:
"3 uncje masła zagotować ze szklanką mleka, trochą cukru i soli. Następnie dodać 5 uncji mąki i szybko to wymieszać na ogniu aż stanie się gładkie i gęste (aż będzie odchodziło od łyżki i garnka). Gdy ostygnie stopniowo dodawać 6 jaj. Wycisnąć ciasto parzone szprycą do pączków w kształcie gwiazdy na gorący tłuszcz. Obracać pączki tak aby się zarumieniły z każdej strony. Podawać na ciepło."
Przelicznik miar: uncja ≈ 28 g, kwaterka = ¼ litra
Źródło: Josephine Bonné Tausend und Ein Rezept von selbst-erprobtem und gelobtem der Oesterreichisch-ungarischen kueche, 1915
"3 uncje masła zagotować ze szklanką mleka, trochą cukru i soli. Następnie dodać 5 uncji mąki i szybko to wymieszać na ogniu aż stanie się gładkie i gęste (aż będzie odchodziło od łyżki i garnka). Gdy ostygnie stopniowo dodawać 6 jaj. Wycisnąć ciasto parzone szprycą do pączków w kształcie gwiazdy na gorący tłuszcz. Obracać pączki tak aby się zarumieniły z każdej strony. Podawać na ciepło."
Przelicznik miar: uncja ≈ 28 g, kwaterka = ¼ litra
Źródło: Josephine Bonné Tausend und Ein Rezept von selbst-erprobtem und gelobtem der Oesterreichisch-ungarischen kueche, 1915
Przepis na sos - cytat za Ćwierczakiewiczową:
"Kubek cukru miałkiego ubić doskonale najmniej z 6-ma lub 8-ma żółtkami, wlać w to kwaterkę wina francuzkiego białego, wymieszawszy razem wlać w rondelek i na węglach ciągle bić miotełką lub trzepaczką aż zgęstnieje, nie należy czekać aż się zagotuje, ale gdy się ma ku temu, to szodo gotowe. Dając za napój w filiżankach lepiej brać wino reńskie. Można także w rozbite jaja z cukrem lać gorące wino na ogniu i nie gotując podać do stołu".
Lucyna Ćwierczakiewiczowa 365 obiadów za 5 zł, 1871
"Kubek cukru miałkiego ubić doskonale najmniej z 6-ma lub 8-ma żółtkami, wlać w to kwaterkę wina francuzkiego białego, wymieszawszy razem wlać w rondelek i na węglach ciągle bić miotełką lub trzepaczką aż zgęstnieje, nie należy czekać aż się zagotuje, ale gdy się ma ku temu, to szodo gotowe. Dając za napój w filiżankach lepiej brać wino reńskie. Można także w rozbite jaja z cukrem lać gorące wino na ogniu i nie gotując podać do stołu".
Lucyna Ćwierczakiewiczowa 365 obiadów za 5 zł, 1871
Cały artykuł o pączkach na książęcym stole przeczytacie na stronie Muzeum Zamkowego.
Po więcej takich ciekawostek zajrzyjcie do zakładki "Recepta na wiedzę" na stronie zamku: https://zamek-pszczyna.pl/category/recepta-na-wiedze/
Po więcej takich ciekawostek zajrzyjcie do zakładki "Recepta na wiedzę" na stronie zamku: https://zamek-pszczyna.pl/category/recepta-na-wiedze/
Historyczne ciekawostki
Odkurzamy ciekawe fakty o Ziemi Pszczyńskiej sprzed lat, szukamy starych fotografii. Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach z tematu "Historyczne ciekawostki" podaj
Gorący temat[Ożywiona historia] Stara Targowica w Pszczynie w 1990 roku!
[Historyczne zdjęcie] Cesarz niemiecki Wilhelm II na tarasach zamkowych w Pszczynie
Gorący temat[Ożywiona historia] Ulica Piastowska w latach 80.
Gorący temat[Historyczne ciekawostki] Zamkowe tarasy dawniej. Co się stało z donicą w kształcie słonia?
Gorący temat[Historyczne ciekawostki] Takie pączki podawano na książęcym stole!
Gorący temat[Historyczne zdjęcie] Spędzaliśmy czas nad kaczokiem... Pocztówka z okolic dzisiejszego pckulu
Komentarze
Zgodnie z Rozporządzeniem Ogólnym o Ochronie Danych Osobowych (RODO) na portalu pless.pl zaktualizowana została Polityka Prywatności. Zachęcamy do zapoznania się z dokumentem.