Zakończył się pierwszy etap remontu Domu Przedpogrzebowego na Cmentarzu Żydowskim w Pszczynie

Konieczność dodatkowego wzmocnienia niestabilnej korony murów oraz przeprowadzenia prac budowlanych spowodowała przesunięcie części robót na rok 2026, ponieważ nie było możliwe wykonanie ich przed sezonem zimowym w sposób technologicznie prawidłowy i zgodny ze sztuką budowlaną. Zakończenie etapu I, obejmujące jeszcze ułożenie pokrycia dachowego z łupka, zaplanowano na 30 marca 2026 roku.

- Dla mnie, jako społecznego opiekuna cmentarza, to szczególnie wzruszający moment. Ten wyjątkowy budynek - jeden z kilku zachowanych domów przedpogrzebowych na Górnym Śląsku - od lat czekał na kapitalny remont. Fakt, że prace wreszcie postępują, jest pięknym świadectwem tego, że pamięć o dawnych mieszkańcach Pszczyny pozostaje żywa, a nasze wspólne dziedzictwo traktujemy z należnym szacunkiem. Serdecznie dziękuję wszystkim osobom zaangażowanym w to przedsięwzięcie: władzom naszego miasta, służbom konserwatorskim i wykonawcom. Widok odnawianego budynku daje ogromną satysfakcję i motywuje do dalszych działań na rzecz ochrony tego miejsca. Mam nadzieję, że kontynuacja prac w 2026 roku pozwoli przywrócić domowi przedpogrzebowemu pełen blask i jeszcze bardziej otworzy to niezwykłe miejsce na mieszkańców oraz wszystkich zainteresowanych historią naszego miasta - mówi o inwestycji Sławomir Pastuszka, opiekun Cmentarza Żydowskiego w Pszczynie.

Całkowity koszt pierwszego etapu prac wynosi 319 881,64 zł, z czego Gmina Pszczyna pokrywa 199 881,64 zł. Na realizację zadania gmina otrzymała również dotację od Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w kwocie 120 000,00 zł. W kolejnym etapie planuje się kontynuację prac remontowych, które obejmą elewację oraz fundamenty zabytkowego Domu Przedpogrzebowego.

O remoncie wypowiedziała się również Miejska Konserwator Zabytków Beata Sarnecka-Uziałko

- Choć jest to budynek skromnych rozmiarów niesie za sobą bardzo wiele treści związanych z wielokulturowością Pszczyny. Gmina jako nowy właściciel przejęła na siebie obowiązek zachowania tego obiektu przede wszystkim ze względu na jego unikatowość w skali gminy, jak i regionu. Cieszy mnie, że wspólne działanie tak wielu stron doprowadzi do zahamowania dalszej degradacji budynku. Dzięki współpracy ze Śląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków mogliśmy przygotować dokumentację wstępną, ale także byliśmy w stanie sfinansować prace I etapu. Nieocenione pozostaje również merytoryczne wsparcie ze strony Pana Sławomira Pastuszki w zakresie historii tego miejsca, jak i elementów charakterystycznych dla tego typu budynków. Nie mogę również zapominać o osobach odpowiadających za samą realizację zadania, pracownikach Administracji Zasobów Komunalnej oraz Wykonawcy. To dzięki ich zaangażowaniu było możliwe przygotowanie i przeprowadzenie prac. Wiem, że przed nami jeszcze dużo pracy, ale wierzę, że jesteśmy w stanie budynek zabezpieczyć w całości i przygotować do podjęcia działań adaptacyjnych. Już podjęliśmy kroki w celu pozyskania środków na kolejny etap prac.

Dom Przedpogrzebowy z 1888 roku, znajduje się na założonym w 1814 roku cmentarzu żydowskim w Pszczynie. Obiekt ten, będący jedynym zachowanym tego typu budynkiem na ziemi pszczyńskiej, stanowi cenny przykład XIX-wiecznej architektury sepulkralnej oraz ważny element wielokulturowej historii miasta. Dom przedpogrzebowy to murowana, jednokondygnacyjna budowla na planie prostokąta, kryta dachem czterospadowym i wyróżniająca się charakterystycznymi detalami architektonicznymi, takimi jak ceglane sterczyny, pilastry z płycinami, okrągłe okna z ceglanymi opaskami czy łukowe otwory bramne. Nad bramą zachował się hebrajski napis "Ponieważ koniec jest dla męża pokoju" (Ps 37,37), flankowany dwiema Gwiazdami Dawida, co jednoznacznie potwierdza proweniencję obiektu. Budynek posiada wysoką wartość historyczną, artystyczną i naukową, dlatego pozostaje pod ochroną konserwatorską.

- Remont Domu Przedpogrzebowego to ważna inwestycja nie tylko w przestrzeń, ale także w pamięć i tożsamość naszego regionu. Dbając o ten obiekt, okazujemy szacunek historii oraz ludziom, którzy przez lata współtworzyli wielokulturowy charakter ziemi pszczyńskiej. To miejsce przypomina nam o różnorodności, która była i jest naszym bogactwem. Dlatego tak istotne jest, by chronić i odnawiać zabytki, bo to one opowiadają historię naszych przodków i pozwalają kolejnym pokoleniom lepiej rozumieć swoje korzenie. Cieszę się, że wspólnie możemy przywracać takim obiektom należne im znaczenie - podkreślił burmistrz Dariusz Skrobol.