Wstrząsy górnicze na terenie Rudołtowic - wyjaśnienia PG Silesia

- Mieszkańcy sołectwa Rudołtowice, a zwłaszcza ulic Wolności, Wycecha, Zawadzkiego w ostatnim miesiącu odczuwają bardzo mocne wstrząsy podziemne. Wstrząsy są o różnych porach dnia i nocy, często kilkunastokrotnie na dobę. Są tak duże, że dochodzi do drgania budynków, mebli. W ostatnim czasie wstrząsy są coraz bardziej odczuwalne - relacjonuje radny Andrzej Wojtanowicz.

Samorządowiec w imieniu mieszkańców zwrócił się do burmistrza o wystąpienie do PG Silesia z zapytaniem, jakie prace podziemne są prowadzone na terenie sołectwa przez przedsiębiorstwo.

- Czy wstrząsy są rejestrowane przez PG Silesia? Czy przedsiębiorstwo kontroluje ten stan i czy mieszkańcy sołectwa są bezpieczni? Jak długo ta sytuacja potrwa i jakich skutków mogą spodziewać się mieszańcy - pyta radny w treści interpelacji.

Wyjaśnienia spółki PG Silesia

Burmistrz Dariusz Skrobol przekazał wyjaśnienia spółki PG Silesia. W piśmie czytamy:

Jak wskazuje Szymon Adamecki - Dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska i Gospodarki Złożem w PG Silesia, obszar górniczy PG Silesia objęty jest monitoringiem aktywności sejsmicznej. System ten to 3 czujniki, z których pierwszy jest zainstalowany na terenie zakładu głównego kopalni, drugi w rejonie szybu peryferyjnego w Rudołtowicach, a trzeci na terenie pompowni przeciwpowodziowej DK-1 w Goczałkowicach przy ul. Stawowej. Ponadto 1 czujnik, będący własnością urzędu gminy Goczałkowice-Zdrój, znajduje się w siedzibie prywatnej firmy zlokalizowanej w Goczałkowicach przy ul. Brzozowej.

Na podstawie umowy z kopalnią, Główny Instytut Górnictwa w Katowicach prowadzi ciągły monitoring aktywności sejsmicznej z rejonu KWK "Silesia", który pozwala na ocenę oddziaływania wstrząsów górniczych na powierzchnię. Wyniki tych pomiarów są dostarczane na kopalnię drogą elektroniczną. Analiza otrzymanych wyników pozwala na stwierdzenie, że zabudowany system kontrolno-pomiarowy daje pełny obraz zjawisk sejsmicznych występujących w terenie PG Silesia.

"Wartości energii sejsmicznej wstrząsów generowanych robotami górniczymi dotychczas nie przekroczyły maksymalnej energii (tj. do 5,2x10⁵ J) wyliczonej w ww. pracy badawczo-rozwojowej - najintensywniejsze, dotychczas zarejestrowane wstrząsy o energii 8x10⁵J, wystąpiły w kwietniu i wrześniu 2022 roku. Drgania gruntu pochodzące od wszystkich zarejestrowanych wstrząsów charakteryzują się "0" stopieniem intensywności, co oznacza, że drgania nie są szkodliwe dla zabudowy powierzchniowej i mogą być jedynie odczuwalne przez ludzi" - czytamy w odpowiedzi.

"Występowanie i odczuwanie zjawisk sejsmicznych ustąpi po zakończeniu eksploatacji górniczej" - zapewnia.

Wskazuje też, że do PG Silesia wpłynęło jedno zgłoszenie odczuwalności wstrząsu w sołectwie Rudołtowice. Było to zgłoszenie telefoniczne właściciela nieruchomości ul. Wolności, dotyczące odczuwalności wstrząsu w dniu 11 kwietnia 2022 roku o godzinie 13.10. Właściciel nie wnioskował o dokonanie oględzin. PG SILESIA prowadzi ewidencję zgłaszanych zjawisk sejsmicznych i na wniosek właścicieli dokonuje wizji w terenie.

PG SILESIA posiada raport Głównego Instytutu Górnictwa z dnia 12 kwietnia 2022 roku informujący o zarejestrowaniu wstrząsu z dnia 11 kwietnia 2022 roku, o godzinie 13.09, w raz z informacją:

"Intensywność zarejestrowanego wstrząsu jest w 0 stopniu wg skali GSIS-2017". W uwagi na to, że wstrząsy charakteryzują się "0" stopieniem intensywności co oznacza, że drgania nie są szkodliwe dla zabudowy powierzchniowej, nie przewiduje się powstawania związanych z nimi szkód. W rejonie gminy Pszczyna, sołectwo Rudołtowice PG SILESIA dotychczas prowadziło eksploatację pokładu 315 w latach 2012-2022, pokładu 325/1 w latach 2013 - 2017 oraz pokładu 327 w latach 2018-2022".

Obecnie kontunuowania jest eksplantacja pokładu 315 ścianą nr 354 oraz pokładu 327 ścianą nr 124. Bieg ściany nr 124 rozpoczął się w lutym 2022 roku. Zakończenie tej eksploatacji planowane jest na I kwartał 2023 roku. Bieg ściany nr 354 rozpoczął się w styczniu 2021 roku, a jej zakończenie planowane jest na przełomie IV kwartału 2022 roku i I kwartału 2023 roku.

Dla oceny oddziaływania wstrząsów górniczych na powierzchnię wykorzystywana jest Skala Intensywności Sejsmicznej GSIS-2017, jedyna, która uzyskała pozytywną opinię Komisji ds. Ochrony Powierzchni przy Wyższym Urzędzie Górniczym.

W piśmie przestawiono również opis charakterystyki stopnia "0" intensywności drgań:

Stopień 0 to słabo odczuwalne drgania, nieszkodliwe dla obiektów budowlanych. Drgania te są całkowicie nieszkodliwe dla wszystkich elementów konstrukcyjnych oraz niekonstrukcyjnych budynków. Nie powodują powiększania się uszkodzeń w budynkach. Odczuwalność drgań przez ludzi jest znikoma lub słaba.

Wstrząsy rejestrowane są tylko przez sejsmometry. Parametry drgań od wstrząsów w budynkach są porównywalne z poziomem lokalnych drgań wywoływanych przez codzienną aktywność życiową (poruszanie się po mieszkaniu, zamykanie drzwi, wiercenie w ścianach itp.), a parametry drgań gruntu są porównywalne z poziomem drgań wywoływanych ruchem pojazdów. Dla silnych wstrząsów z dużej odległości epicentralnej odczucia przypominają lekkie kołysanie w kierunku poziomym. Uciążliwość jest nieodczuwalna.

Dyrektor w piśmie informuje także, że "PG Silesia" posiada opracowania naukowe rzeczoznawcy ds. ruchu zakładu górniczego - Zakładu Tąpań i Mechaniki Górotworu GIG w Katowicach, dotyczące oceny stanu zagrożenia tąpaniami z grudnia 2011 roku wraz z aktualizacjami z października 2015 r., czerwca 2016r., maja 2019 r. i października 2021 r..

"We wnioskach zawartych w opracowaniach oraz aktualizacjach rzeczoznawca stwierdził, że aktualnie eksploatowane pokłady 315, 330, 310, 325/1, 327, 354, 355 są niezagrożone tąpaniami. Stwierdzono również, że występowanie pustek eksploatacyjnych, istnienie statycznych i dynamicznych krawędzi eksploatacyjnych, pozostawienie resztek pokładów i filarów ochronnych, wpływa na generowanie w górotworze stref koncentracji lub stref odprężonych, w obrębie których wartości naprężeń są odpowiednio wyższe lub niższe od naturalnych. Rzeczoznawca oszacował spodziewane wartości energii sejsmicznej wstrząsów generowanych robotami górniczymi dla poszczególnych ścian z maksymalną wyliczoną energią spodziewanych wstrząsów 5,2x10 ⁵ J. Jednakże możliwe jest sporadyczne zaistnienie wstrząsów o energii do 1x10 ⁶J (generowanych eksploatacją ściany nr 124 w pokładzie 327" - wyjaśnia Szymon Adamecki.

"Wstrząsy te rzeczoznawca wiąże z pustkami poeksploatacyjnymi, statycznymi i dynamicznymi krawędziami eksploatacyjnymi oraz niewybranymi częściami pokładów, które w wyniku aktualnej eksploatacji ulegają reaktywacji, a stanowczo nie wiąże ich z zagrożeniem tąpaniami, co znalazło wyraz w stwierdzeniu rzeczoznawcy, że występowanie wstrząsów sejsmicznych samo w sobie nie jest równoznaczne z pojawieniem się zagrożenia tąpaniami" - czytamy dalej.

Szymon Adamecki dodaje też, że odczuwalność zjawisk sejsmicznych można zgłaszać prawnikom działu OTG od poniedziałku do piątku w godz. 6.00 do 14.00 pod nr tel. 32 737 34 06 lub całodobowo pod nr tel. 32 215 24 51, albo drogą elektroniczną na adresy e-mail: info@pgsilesia.pl i mariola.mizera@pgsilesia.pl.