[ZDJĘCIA] Odpust w Łące: na ulice wyszły bandy mikołajowe!

W ostatnich latach inicjatywa ma wymiar charytatywny. Przypomnijmy, że w ubiegłym roku Oldboje zbierali dla 4,5-letniej Michalinki dotkniętej autyzmem, a we wcześniejszych latach bandy mikołajowe pomogły Maciusiowi z Jankowic, Kajtkowi z Jaworza czy Gai z Łąki. Teraz postanowili wesprzeć Olka Budzika z Czarkowa, który zmaga się z dziecięcym porażeniem mózgowym oraz padaczką lekooporną. Potrzebuje codziennej kosztownej rehabilitacji.

Jak wygląda obrzęd? Do domu jako pierwsi wchodzą "święci". "Mikołaj" uderzając pastorałem o podłogę daje sygnał rozpoczęcia śpiewu pieśni ku czci świętego Mikołaja: "Pragniesz cudów z nieba" oraz "Niech będzie Bóg nasz pochwalony". Teksty tych pieśni mają charakter religijny. Po zakończonym śpiewie "święci" wręczają dzieciom cukierki.

Po odegraniu swojej roli "święci" opuszczają dom, dziękując za otrzymane dary pieniężne, życząc domownikom szczęścia w nadchodzącym roku i często składając przy tej okazji także życzenia na nadchodzące Święta Bożego Narodzenia. Następnie do domu wchodzi pozostała część bandy. Rozpoczynają się wspólne tańce, których autorami są: "diobły", "śmierć" i "kozy". Porywają oni do tańca wszystkie kobiety, a wszystko to w rytm melodii granych przez orkiestrę.

W czasie trwania zabawy u gospodarza do domu wchodzi duet "Żyd i Baba". Żyd ma za zadanie handlować z domownikami towarem, który posiada w swojej "skrzyni". Pomaga mu w tym Baba - chłopak, przebrany za kobietę, którego obowiązkiem jest także wycałowanie wszystkich mężczyzn znajdujących się w domu oraz zdobycie jedzenia dla pozostałych uczestników "bandy".

Obrzęd Mikołajowy w Łące występował już pod koniec XIX wieku. Jednak najstarszym dokumentem, który daje nam pierwotny opis wyglądu tej tradycji, jest zdjęcie przedstawiające część grupy Mikołajów z 1928 roku. Jak opisuje Radosław Stokłosa, który wydał ostatnio książkę o łąckiej tradycji, w latach 20. i 30. XX wieku we wsi istniały dwie główne bandy nazywane "Dolanami i Górzanami". Każda z nich pilnowała swojego terenu, po którym chodziła: Dolanie - banda, która chodziła po północno-zachodniej części Łąki - okolice kościoła, natomiast Górzanie - banda ta chodziła na południowo-wschodniej części Łąki).

Dawniej "Mikołaje" chodzili już w sobotę po południu, około godziny 16.00. Zwyczaj sobotniego chodzenia przetrwał mniej więcej do końca lat 40. XX wieku. Z kolei niedzielne chodzenie "Band Mikołajowych" było nie lada atrakcją dla wszystkich mieszkańców Łąki - począwszy od małych dzieci, które z ogromną niecierpliwością od samego rana czekały na przyjście "Mikołajów", a skończywszy na osobach dorosłych. Chodzenie zaczynało się od godz. 13.00 i trwało do późnych godzin wieczornych 21.00-22.00. "Mikołaje" odwiedzali każdy dom, w którym byli bardzo ciepło i życzliwie witani. Po zakończonej i udanej zabawie "Bandy Mikołajowe" udawały się do następnego domu. Warto zaznaczyć, że nawet czasy II wojny światowej nie przeszkodziły w organizacji tego obrzędu.

Więcej o historii naszej unikatowej tradycji przeczytacie w artykule:

"Chodzyni po Mikołajstwie" na historycznych filmach i zdjęciach